Ana sayfa Bilgi Gelir vergisi nedir?

Gelir vergisi nedir?

44
0
Gelir vergisi

Gelir vergisi gerçek kişilerin vergilendirilmesi amacıyla kişiye has olarak getirilen
bir vergidir. Kişisel gelir üzerinden vergi alınmasının uygulaması eski çağlara dayansa
da, Türkiye’ de gelir üzerinden alınan vergilerin resmi ve modern hale getirilmesi
06.01.1961 tarihinde yayınlanan 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile olmuştur. Gelir Vergisi Kanunu 1980 sonrası yapılan yenilikler ile birçok kez değişikliklere uğrasa da
diğer kanunların temelini oluşturma bakımından halen Türk Vergi Sistemin’ de önemli
bir yere sahiptir.

Gelir Vergisi’nin 1.maddesinde ‘‘Gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tâbidir.
Gelir bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır.’’
diyerek gelir vergisinin mevzunu açıklamıştır. Yine Gelir Vergisi Kanunun 2. Maddesi
de gelirin unsurları olarak; ticari, zirai kazançlar, ücretler, serbest meslek kazançları,
gayrimenkul, menkul sermaye iratları ve diğer kazanç ve iratlar şeklinde yedi gelir
unsuru sayılmıştır.

Gelir vergisi gerçek bir kişi tarafından elde edilmelidir. Tüzel kişilerin elde ettiği
kazançların vergilendirilmesinde ayrı bir vergi türü olan kurumlar vergisinin konusunu
oluşturur.

Gelir Vergisine göre gelir ‘‘bir takvim yılı içinde’’ elde edilmiş olmalıdır. Gelir
vergisine göre her takvim yılı ayrı bir vergilendirme dönemi sayılmıştır.

Gelir vergisinden bahsedebilmek için gelirin elde edilmiş olması gerekmektedir.
Elde etmekten maksat ücretler, serbest meslek kazançları, gayrimenkul sermaye iratları
ve diğer kazanç ve iratlarda tahsil esasına bağlanmışken, ticari ve zirai kazançlarda
tahakkuk ilkesi benimsenmiştir.

Gelir Vergisinde bahsedilen gelir, kazanç ve iratların safi tutarıdır. Safi tutardan
kasıt gelirin elde edilmesine ilişkin masrafların gayrisafi gelirden düşülmesidir.

Gelir Vergisi artan oranlı bir yapıya sahip olup, matrah artıkça uygulanan vergi
oranı da doğru orantılı olarak artmaktadır. Gelir Vergisi mükelleflere getirdiği ödevler
dışında sosyal ve ekonomik olarak muafiyet ve istisnalar getirmektedir. Gelir Vergisinin
vasıtasız olması, artan oranlı bir vergi tarifesini içermesi, ücret ile diğer gelir
unsurlarından elde edilen gelirlere farklı vergi oranı uygulaması ve kişinin özel durumlarını dikkate alan bir yapıda olması anayasanın 73. Maddesinde belirtilen mali güç
ilkesi ile uyumlu olması bakımından önem arz etmektedir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here