Ana sayfa Sağlık Depresyon çeşitleri nelerdir? Depresyonun tüm belirtileri

Depresyon çeşitleri nelerdir? Depresyonun tüm belirtileri

58
0

Depresyon nedir?

Depresyon, ortaya çıkma, devamı ve tedavisi bakımından oldukça kompleks bir bozukluktur. Depresyon bireyin mutsuz, karamsar, umutsuz ve yaşam sevincini kaybetmiş bir çökkünlük hali, zihinsel etkilerinin yanında fiziksel etkilerinin de görüldüğü bir psikiyatrik bozukluktur. Duygu, düşünce ve davranışlarımızı olumsuz etkiler.

Depresyon beynin ön alanlarında ortaya çıkan bir beyin bozukluğudur. Aynı zamanda bir ‘keşke’ hastalığıdır. John Keats tarafından söylenmiş ‘Öyle bir haleti ruhiye içindeyim ki, suya batmış olsam yukarı çıkmak için kılımı kıpırdatmam.’ sözü depresyonu çok güzel ifade etmiştir.

Depresyon belirtileri nelerdir?

– Depresif hastalar kendini üzgün, sıkıntılı, karamsar, hayattan zevk almayan, değersiz, çaresiz, başarısız, boşlukta, öfkeli vb. biçimde hisseder.
– İlgi kaybı, sorunlarla baş edememe, düzelmeyecek gibi hissetme, duygularını ifade edememe, anhedoni (kişinin eskiden zevk aldığı şeylerden zevk almaması);
– Dinlenmeyle geçmeyen hatta artan enerji kaybı, yorgunluk, bitkinlik ve halsizlik
(hastaların %97’sinde mevcuttur), bir etkinliğe başlamada zorluk;
– Psikomotor reterdasyon (hastaların %84’ünde mevcuttur), daha nadir psikomotor ajitasyon, ağlayamama ya da çabuk ağlama;
– Anksiyete (hastaların %90’ında mevcuttur), eşlik eden panik ataklar (%20);
– Düşüncede yavaşlama ya da düşüncelerin karmaşık olması nedeniyle düşüncelerini belli bir konuda yoğunlaştıramama, az konuşma, ilgi kaybı, kararsızlık, fobiler, obsesyonlar;
– Yeme (iştah) değişiklikleri: iştah azalması (genellikle kilo kaybı ile sonuçlanır), iştah artışı genellikle kilo alımı ile sonuçlanır);
Uyku bozuklukları: insomia (uykusuzluk, hastaların %80’inde mevcuttur), hipersomnia (aşırı uyuma), bölünmüş uyku, sık sık uyanarak tuvalete gitme;
– Somatik yakınmalar (çoğunlukla baş ağrısı olmak üzere çeşitli ağrı şikayetleri);
– Cinsel isteksizlik, bazen depresyondan kaçmak için aşırı cinsel eylemde bulunma
ihtiyacı;
– Dikkatsizlik ve unutkanlık;
– Değersizlik, kendini kınama, kendini küçük görme, güvensizlik;
– Benlik saygısında azalma, karamsarlık, umutsuzluk;
– Çaresizlik duyguları, sorumluluklarıyla baş edememe;
– Sanrılar ve kişilik çözülmesi;
– Ölüm düşünceleri ya da intihar girişimleri.

Depresyon türleri nelerdir?

Depresyon çeşitlerinin hepsi birbirinin aynısı değildir. Majör (klinik) depresyon, distimi (kronik) depresyon, atipik depresyon, psikotik depresyon, mevsimsel depresyon ve postpartum (doğum sonrası) depresyon depresyon çeşitlerine örnek olarak verilebilir. En fazla görünen iki türü klinik depresyon vekronik depresyon çeşitleridir.

Kronik Depresyon veya Distimi nedir?

En az iki yıl süren ve depresyon belirtilerinin çok şiddetli görülmediği bir depresyon çeşididir. Bu depresyon çeşidinde birkaç gün ya da birkaç hafta hasta kendini iyi hissedebilir. Ancak genelde hastanın bedensel yakınmaları; uyku bozukluğu, yeme bozukluğu, cinsel isteksizlik, halsizliktir. Kişi ruhen kendini sürekli mutsuz, başarısız, karamsar ve işe yaramaz hisseder. Bireyin kendine olan saygınlığı ve güveni bitmiştir. Kendiliğinden olaşan şikayetleri vardır. Bu şikayetlerin asıl nedeni kronik depresyondur. Kronik depresyonun en önemli özelliği uzun süreli olmasıdır.

Atipik Depresyon nedir?

Atipik depresyon tipik depresyon belirtilerine uymaz. Birey gün içerisinde hep mutsuz olmayabilir ve gün içerisinde dalgalanmalar görülür. Bulunduğu yere ve zamana göre neşeli davranışlar sergiler. Kişilik yapısı saplantılı, takıntılı bireylerde daha çok görülür. Hastalar kendileri gibi davranmaz, kendilerini başkalarının yaşantılarında ararlar. Bu nedenden dolayı eskiden maskeli depresyon olarak da bilinirdi.

Atipik depresyonlu hastalarda iştah artışına bağlı olarak kilo alımı olabilir. Genelde hastanın bedensel yakınmaları; uykusuzluk, kollarda ve bacaklarda ağrı, cinsel uyumsuzluk, fazla hareket isteğidir. Uzun süreli bayılmalar görülebilir. Bu bayılmalar genelde kalabalıkta ve aşırı stres durumlarında ortaya çıkar. Bu hastalar kendi istekleri kabul görmediğinde ve dışlandığında sağlıklı bir insana göre aşırı tepki gösterirler. Bu sebepten dolayı aile, arkadaş ilişkileri ve iş yaşamlarından uzaklaşırlar.

Atipik depresyon genelde gençlerde görülür. Gençlerin zararlı maddeye (sigara,alkol,kumar vb.) yatkınlığı olduğundan atipik depresyonlu hastalarda madde bağımlılığı (sigara,alkol,kumar vb.) aşırı görülür.

Bipolar Depresyon veya Manik Depresyon nedir?

Bipolar depresyon iki uçlu bir duygu durum bozukluğudur. Bir ucu depresyon hali diğer ucu taşkınlık halidir. Toplumda görülme sıklığı %1-2 dir. Uzun süreli depresyon hastalarında ve tedavi edilmemiş kişilerde ortaya çıkar. Tehlikeli hareketleri sebebiyle çevresindeki insanlara ve kendi özel hayatına zarar veren, tedavi edilmediğinde kendi hayatını bitirmeye kadar giden ciddi bir ruhsal bozukluktur.

Bipolar hastalarında duygu durum bozukluğu grafiğinde inişli çıkışlı dalgalanmalar fazlasıyla görülür. Manik hastalar normal hastalara göre daha hızlı konuşur. Daha enerjik daha hareketlidirler. Düşüncelerini takip etmek zordur. Abartılı bir coşku halindedirler. Sonra, aniden bu yükseklerde uçan taşkınlık hali karamsar bir kişiliğe bürünür. Örneğin; kendine olan güvenini yitirmiştir, başarısızlık algısı ortaya çıkmıştır. Hasta manik halden tamamen uzaklaşır ve farklı bir ruh haline bürünür. Kişi de uyku bozuklukları, yeme bozuklukları, yetinememe, mutsuzluk, sürekli ağlama hissi ortaya çıkar. Tanısı zor koyulan bir hastalıktır.

Mevsimsel Depresyon nedir?

Bazı bireylerde depresyon mevsimlere bağlı olarak ortaya çıkar. Genelde mevsim değişiklikleri sırasında ve kutuplara yakın olan yerlerde görülür. Güneş ışınlarının geliş açısı insan vücudunda salgılanan serotonin hormonunun miktarını etkiler. Mevsimsel depresyon bu sebepten dolayı sonbahar ve kış aylarında daha çok görülür. Mevsimsel değişikliğin bir oyunu olduğu için kısa süreli bir depresyondur.

Mevsimsel depresyon hastalarının tedavisinde ışık terapisi kullanılır. Periyodik olarak kişi bol ışıklı bir odada seanslara tabi tutulur. Özel lambalarla yapılan bu ışık tedavisi mevsimsel depresyondan kurtulmanın iyi bir yoludur.

Psikotik Depresyon nedir?

Psikotik depresyonlu hastalar gerçeği değerlendirme becerisini yitirmişlerdir. Geleceğe ümitsiz ve karamsar bakarlar. Geçmişte yaptığı davranış ve yaşadığı olaylardan pişmanlık duyarlar. Hasta kendini suçlayıcı bir tavır takınır, değersizlik düşüncesi oldukça fazladır, kendini olaylara karşı fazlaca suçlu hisseder. Çevresinde kendini değersiz ve işe yaramaz görür İyileşemeyeceğini ve iyileştirilmeye değmeyen biri olduğunu düşünür.

Psikotik belirtiler halüsinasyon ve sanrılardan oluşur. Psikotikler depresyonun en tehlikeli halidir. En çok intihar riski bulunduran depresyon çeşididir.

Postpartum (Doğum Sonrası) Depresyon nedir?

Kadınlarda doğum sonrası görünen bir depresyon çeşididir. Bu depresyona yakalanma oranı %10-15 civarındadır. Genelde doğumdan sonra ilk 1 ile 3 ay arasında görülür. Hastanın bedensel yakınmaları; ağlama nöbetleri, halsizlik, uykusuzluk, güçsüzlük, bebeğe karşı ilgilisizliktir. Hastanın ruhsal şikayetleri ise; mutsuzluk, sürekli bir sıkıntı hal, çabuk sinirlenme, yoğun üzüntü, hiçbir şeyden zevk alamamadır. Literatürde doğum sonrası depresyonun asıl nedeni bilinmemektedir.

İlk kez çocuk sahibi olan kadınlarda artık iki kişi düşünme psikolojisi, vereceği kararların bireysel olamaması, sorumluluğun iki katına çıkması, eski rahat hayatına duyduğu özlem gibi nedenlerden dolayı doğum sonrası (postpartum) depresyon oluşur. İlk kez anne olmuş kadınlarda bu sebeplerden dolayı bebeğe karşı ilgisizlik artar. Bu gibi durumlarda babanın bilinçli, sabırlı ve görev paylaşımı İlk kez çocuk sahibi olan kadınlarda artık iki kişi düşünme psikolojisi, vereceği kararların bireysel olamaması, sorumluluğun iki katına çıkması, eski rahat hayatına duyduğu özlem gibi nedenlerden dolayı doğum sonrası (postpartum) depresyon oluşur. İlk kez anne olmuş kadınlarda bu sebeplerden dolayı bebeğe karşı ilgisizlik artar. Bu gibi durumlarda babanın bilinçli, sabırlı ve görev paylaşımı yapması gerekir. Aynı zamanda annenin psikolojik destek alması da olumlu sonuçlar doğurur.

Kadınlarda doğuma bağlı olarak hormonların dengesiz oluşu doğum sonrası (postpartum) depresyonun ortaya çıkmasını tetikler. Doğumdan önce depresyon özgeçmişi olan hastaların doğum sonrası (pospartum) geçirme olasılığı oldukça yüksektir.

Kadınlarda doğuma bağlı olarak hormonların dengesiz oluşu doğum sonrası (postpartum) depresyonun ortaya çıkmasını tetikler. Doğumdan önce depresyon özgeçmişi olan hastaların doğum sonrası (pospartum) geçirme olasılığı oldukça yüksektir.

Doğum sonrası (postpartum) depresyonu geçiren anneler ihmal etmemeksizin bir profesyonel destek almalıdır. Bu hem çocuk hem anne hem de baba için daha sağlıklı olacaktır.

Majör Depresyon (Klinik Depresyon) nedir?

Majör depresyon sürekli umutsuzluk ve çaresizlik hissini barındırır. Erkeklere oranla kadınlarda daha fazla görülür. Hastanın şikayetlerinin en az iki hafta boyunca devam etmesi gerekir. Aniden ya da yavaş yavaş ortaya çıkabilir. Fark edildiğinde psikolojik destek mutlaka alınmalıdır. Psikolojik destek alınmazsa hasta kendine ve çevresine karşı zarar verici davranışlar sergileyebilir. Hatta intihar girişimi gözlenebilir.

Majör depresif belirtileri nelerdir?

1. Her zaman kendini yorgun hissetme ve enerji azalması
2. Olaylar karşısında kendini suçlu hissetme ve cezalandırma
3. Ciddi bir şekilde kilo kaybı veya kilo artışı
4. Hemen her gece uyku problemi
5. Hayattan eskisi gibi zevk alamama
6. Gün içerisinde ufak sorunları saplantılı hale getirme
7. Hayatta gereksiz olduğu düşüncesiyle sürekli intihar etme isteği
8. Dikkatsizlik ve kararsızlığın artması
9. Kendini toplumdan soyutlama
10. Normale oranla daha yaratıcı olma
11. Vücutta hiç geçmeyen bir ağrı olması

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here