Ana sayfa Her telden... Beslenme nedir ve insanlar için neden gereklidir?

Beslenme nedir ve insanlar için neden gereklidir?

137
0
Beslenme

Organizmaların besinleri elde etme ve onları metabolize etme süreçleriyle, besinlerin yaşamsal faaliyetlerde kullanılma süreçlerinin bütünü beslenme olarak tanımlanabilir. Besinler vücudun temel işlevlerini yerine getirmesi için gerekli maddelerdir. İnsan vücudu besinleri sentezleyemediği için diyetle almak zorundadır. Besinler büyüme, gelişme ve fizyolojik işlevlerin sürdürülmesi için kullanılmaktadır. Yüksek miktarda ihtiyaç duyulan besin öğeleri makro, daha düşük miktarlarda ihtiyaç duyulanlar mikro besin öğeleri olarak adlandırılmaktadır.

Makro besin öğeleri; karbonhidratlar, lipidler, proteinler ve sudur.

Karbonhidratlar; C, H ve O’dan oluşan moleküllerdir. Karbonhidratların başlıca kaynakları; tahıllar, meyveler ve patates gibi nişastalı sebzelerdir. Vücutta başlıca enerji ve lif kaynağı olan besin öğeleridir.

Lipidler; C, H ve O’den oluşan moleküllerle benzer olsalar da karbonhidratlar gibi suda çözünmezler. Lipidler hücre zarının yapısına katılma, organları çevreleme ve koruma, sıcaklığı düzenleme gibi görevlerde bulunurlar.

Proteinler; aminoasit zincirlerinden oluşan makromoleküllerdir. Aminoasitler C, H, O ve N’dan oluşmakla birlikte faklı elementleri ve bileşikleri de içerebilmektedirler. Protein içeriği yüksek gıdalar olarak, etler, süt ürünleri, yumurta, deniz ürünleri ve baklagiller sayılabilir. Proteinler vücüdümuzdaki birçok yapının oluşumunda rol almakta ayrıca vücutta gerçekleşen birçok kimyasal olayda proteinler aracılığı ile gerçekleşmektedir.

İnsan vücudunun %60’ından fazlasını su oluşturmaktadır. Su olmadan vücutta hiçbirşey taşınamaz ve kimyasal reaksiyonlar gerçekleşemez. Su aynı zamanda vücut sıcaklığının stabilitesini de sağlamaktadır.

Mikro besin öğeleri; vücutta çok daha az miktarlarda ihtiyaç duyulan ama vücut fonksiyonlarının sürdürülmesi için gerekli olan besin öğeleridir. Karbonhidrat, lipid ve proteinlerin aksine mikronutrientler direkt olarak enerji sağlamazlar.

Mikro besin öğelerinden olan mineral maddeler; toplam vücut ağırlığımızın yaklaşık olarak % 5-6 sını oluşturan vücut tarafından üretilemediği için gıdalarla alınması zorunlu olan temel besin maddeleridir. Vücutta düzenleyici ve yapısal olarak birçok önemli görevleri bulunmaktadır.

Bir diğer mikro besin grubunu oluşturan vitaminler; gıdalarda doğal olarak bulunan, büyüme ve gelişme gibi fizyolojik fonksiyonlar için gerekli olan organik moleküllerdir. Vitaminler vücut tarafından normal fizyolojik ihtiyaçları karşılayacak kadar yeterli miktarda üretilemezler ve yokluklarında veya yetersizliklerinde spesifik hastalıklara neden olurlar.

Mikro besin öğelerine ek olarak, vücutta daha az ihtiyaç duyulan ama sağlık açısından çok önemli faydaları olan minör besin öğeleri bulunmaktadır. Bunlardan meyve ve sebzelerde çok miktarda bulunan fenolik bileşenler, sağlık üzerine yararlı etkilerinden dolayı dikkat çekmektedir. Fenolik bileşikler, bir ya da daha fazla aromatik halkaya sahip olan bileşiklerdir. Genel olarak bir ya da daha çok hidroksil grubuna bağlı olarak fenolik asitler, flavonoidler, kumarinler ve tanenler olarak sınıflandırılırlar. Fenolik bileşikler, bitkilerdeki ikincil metabolizma ürünleri olup, bitkilerde üreme ve büyüme gibi temel fonksiyonların sağlanmasına, patojen ve parazitlere karşı savunma mekanizmalarının geliştirilmesine, ayrıca bitkilerde renk oluşumuna katkıda bulunmaktadırlar.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here